Skąd się wzięła nazwa “cesarskie cięcie”?

Skąd się wzięła nazwa “cesarskie cięcie”?

Cięcie cesarskie to zabieg chirurgiczny, polegający na rozcięciu powłok brzusznych oraz macicy i wydobyciu dziecka. Zabieg wykonywany jest na ogół, gdy naturalny poród jest niemożliwy. Jednak skąd się wzięła jego nazwa?

Zabieg ten znany był już w czasach antycznych. W starożytnym Rzymie prawo zakazywało grzebania zmarłej ciężarnej kobiety bez wyciągnięcia z jej łona płodu. Cięcie używano też jako środek ostateczny w przypadku komplikacji porodowych. Niektóre źródła podają, że właśnie w ten sposób miał przyjść na świat Juliusz Cezar. Wyjaśniałoby to pochodzenie terminu, jednak przeczy temu fakt, że matka Cezara zmarła ponad 50 lat po urodzeniu syna. A zabieg cięcia dokonywany był jako ostateczność, gdyż śmiertelność była bliska 100%. Jest więc bardzo nieprawdopodobne, że dokonano na niej takiego zabiegu, a gdyby zabieg taki zakończyłby się powodzeniem, byłby medycznym ewenementem odnotowanym przez wielu żyjących w tym czasie historyków.

Juliusz cezar
Juliusz Cezar na obrazie autorstwa Lionela Royera

Pierwszy zakończony sukcesem zabieg cesarskiego cięcia wykonano dopiero w 16 wieku w Szwajcarii. Nowoczesną technikę wykonywania cięcia cesarskiego opracował włoski położnik Eduardo Porro (1842–1902). Jego metoda ograniczała śmiertelność do blisko 60%, co w tamtych czasach było przełomem. Obecnie śmiertelność w wyniku cesarskiego cięcia wynosi około 0.02%

No dobrze, ale skoro nazwa zabiegu nie może pochodzić od Juliusza Cezara, to jakim cudem została z nim skojarzona? Pomyłka wynika z nieprawidłowej interpretacji prac rzymskiego historyka Pliniusza Starszego. To on jest źródłem informacji o przyjściu Cezara na świat przez cięcie. Tyle że pisał on o przyjściu na świat jednego z przodków Cezara o takim samym imieniu, a nie Juliusza Cezara. Imię rodowe Cezar (tak naprawdę sposób nadawania imion i nazwisk w starożytnym Rzymie to materiał na cały artykuł, więc nie będziemy się w to tutaj zagłębiać) pochodzi od łacińskiego słowa ‘caedere’ oznaczającego ‘ciąć’.

“Those children, whose birth has cost the mother her life, are evidently born under more favourable auspices; for such was the case with the first Scipio Africanus; the first, too, of the Cæsars was so named, from his having been removed by an incision in his mother‘s womb.”

Późniejsze opracowania historyczne, takie jak pochodząca z 10 wieku Księga Suda powieliły nieprawidłową informację o Juliuszu Cezarze i w ten sposób fałszywa informacja trafiła nawet do tak szanowanych opracowań, jak słownik oksfordzki.

Podsumowując — mało znany członek rodu, z którego wywodził się Juliusz Cezar, urodził się w wyniku cięcia i na pamiątkę tego wydarzenia otrzymał imię Cezar, wywodzące się od słowa ‘ciąć’. W późniejszym czasie historycznie opracowania w nieprawidłowy sposób powielały informację o tym, że to sam Juliusz Cezar urodził się w ten sposób i w ten sposób nazwa zabiegu medycznego została skojarzona z rzymskim dyktatorem.

Źródła:

http://perseus.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?p.205:642.LatinAugust2012

https://www.nlm.nih.gov/exhibition/cesarean/part1.html

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/c-section/about/pac-20393655

https://www.birthinjuryhelpcenter.org/c-section-history.html

https://www.birthinjuryguide.org/2018/05/how-c-sections-begin/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *