Chirurgia plastyczna to dziedzina medycyny zajmująca się rekonstrukcją i korektą defektów wyglądu. Obejmuje zarówno leczenie wad wrodzonych, skutków urazów (np. poparzeń), jak i zabiegi wykonywane wyłącznie z powodów estetycznych. Współcześnie odgrywa ona ważną rolę nie tylko w poprawie wyglądu, lecz także w przywracaniu sprawności fizycznej i komfortu psychicznego pacjentów. Dlaczego jednak nazywamy ją „plastyczną”?
Skąd wzięła się nazwa „plastyczna”?
U większości osób przymiotnik „plastyczna” wywołuje skojarzenia z różnego rodzaju implantami używanymi do korekty wyglądu. Przykładem mogą być silikonowe wkładki do piersi. Problem w tym, że silikon nie zalicza się do plastików, gdyż jego struktura chemiczna bardziej przypomina gumę. Same implanty zresztą nie zawsze są w całości wykonane z silikonu – niektóre z nich wypełnione są roztworem fizjologicznym. Co więcej, nazwa „chirurgia plastyczna” pojawiła się nie tylko kilka dekad wcześniej niż implanty piersi, ale nawet jeszcze przed wynalezieniem plastiku (który opracowano dopiero w 1907 roku).
Słowo „plastyczny” pochodzi od łacińskiego plasticus oraz greckiego plastikos, co oznacza „podatny na formowanie” lub „nadający się do kształtowania”. Już w XVI wieku termin ten stosowano do opisywania materiałów takich jak glina czy wosk, które można było swobodnie modelować. W XVII wieku zaczęto używać go także w odniesieniu do artystów zajmujących się rzeźbą i tworzeniem form przestrzennych, podkreślając ich zdolność nadawania kształtu materii.
Pierwsza wzmianka o chirurgii plastycznej
Pierwsza pisemna wzmianka o chirurgii plastycznej pochodzi z czasopisma medycznego The Lancet z 1837 roku. Określono ją tam jako „gałąź chirurgii, w której operujący staje się prawdziwym artystą”. Słowo „plastyczna” nie odnosiło się więc wyłącznie do faktu, że chirurg modeluje ludzkie ciało, które samo w sobie jest w pewnym stopniu podatne na zmiany, lecz także do artystycznego aspektu tej pracy. Chirurg, podobnie jak rzeźbiarz, musi wykazać się precyzją, wyczuciem proporcji i estetyki. Określenie to zaczęło się szerzej upowszechniać dopiero w XIX wieku, wraz z rozwojem nowoczesnej medycyny.
Amerykańskie stowarzyszenie chirurgii plastycznej (ABPS) zostało założone w 1937 roku, a więc na długo przed masową produkcją tworzyw sztucznych, które dziś są powszechnie obecne w codziennym życiu. Dopiero późniejsze rozpowszechnienie plastiku sprawiło, że wiele osób zaczęło błędnie łączyć nazwę tej dziedziny medycyny z materiałami syntetycznymi. W rzeczywistości termin „plastyczna” odnosi się przede wszystkim do zdolności formowania i odtwarzania kształtów, a nie do użycia plastiku jako surowca.
Cztery przyłożenia w jednym meczu – co oznacza wyczyn Ala Bundy’ego?
Źródła:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1748681518300913#bib0300
https://tiny.pl/9k8wj
https://www.plasticsurgery.org/news/blog/how-plastic-surgeons-got-their-name
