Jest to jeden z mniej przyjemnych momentów poranka. Budzimy się, a w ustach czujemy dziwny posmak i suchość. Jest to o tyle zastanawiające, że przecież poprzedniego wieczora dokładnie szczotkowaliśmy zęby. Dlaczego mimo wieczornej higieny rano z naszych ust wydobywa się nieprzyjemny zapach?
Dlaczego rano brzydko pachnie nam z ust?
Za poranny nieświeży oddech odpowiadają bakterie beztlenowe, które rozkładają białka i aminokwasy zawarte w resztkach pokarmów oraz złuszczonym naskórku. Efektem ubocznym tego procesu są lotne związki siarki (VSC), takie jak: siarkowodór, merkaptan metylowy (metanotiol) oraz siarczek dimetylu. Związki te mają bardzo nieprzyjemną woń, jednak w ciągu dnia są na bieżąco wypłukiwane przez ślinę, która działa antybakteryjnie i neutralizująco. W nocy produkcja śliny drastycznie spada, co sprzyja namnażaniu się bakterii i kumulacji wonnych gazów.
Szczotkowanie zębów przed snem pomaga zniwelować ten problem, ale nie wyeliminuje go całkowicie. Wypicie szklanki wody przed snem może w niewielkim stopniu zrekompensować nocny niedobór śliny, jednak jedyną skuteczną metodą na odświeżenie oddechu pozostaje poranna toaleta.
A co, jeśli mimo starannej higieny zapach jest rano wyjątkowo silny lub utrzymuje się w ciągu dnia? Wtedy należy wziąć pod uwagę inne przyczyny, zwane medycznie halitozą.
Problemy stomatologiczne
Nasilenie przykrego zapachu może wskazywać na próchnicę lub choroby dziąseł i przyzębia. Nawet najmniejszy ubytek czy kieszonka dziąsłowa stają się idealną kryjówką dla bakterii, do której nie dociera szczoteczka. Wątpliwości pomoże rozwiać rutynowa kontrola u dentysty.
Problemy żołądkowe
Przyczyną problemu bywają schorzenia układu trawiennego. Często odpowiada za nie bakteria Helicobacter pylori lub refluks żołądkowo-przełykowy. Osoby cierpiące na te przypadłości mogą doświadczać cofania się treści żołądkowej, co drastycznie zmienia zapach z ust. Czasami przyczyna jest bardziej prozaiczna – zbyt obfity i ciężkostrawny posiłek zjedzony tuż przed snem.
Kamienie migdałkowe
W naturalnych zagłębieniach migdałków, zwanych kryptami, mogą gromadzić się resztki jedzenia i martwe komórki. Pod wpływem bakterii masa ta twardnieje i ulega procesom gnilnym, tworząc tzw. kamienie migdałkowe o bardzo intensywnej, nieprzyjemnej woni.
Domowym sposobem na ich ograniczenie jest regularne płukanie gardła (np. naparem z szałwii lub solanką). Kamienie można usuwać mechanicznie u laryngologa, metodą laserową (kryptoliza), a w ostateczności poprzez usunięcie migdałków (tonsillektomia).
Leki
Niektóre preparaty (np. na nadciśnienie, antydepresanty czy leki przeciwhistaminowe) powodują kserostomię, czyli suchość w jamie ustnej. Jeśli zmiana zapachu oddechu pokrywa się z rozpoczęciem nowej kuracji, to właśnie lek może być odpowiedzialny za spowolnienie produkcji śliny i pogorszenie komfortu w ustach.
Poranny nieświeży oddech jest zjawiskiem naturalnym, wynikającym z fizjologicznego spadku produkcji śliny podczas snu i aktywności bakterii beztlenowych. Choć nie da się go całkowicie uniknąć, kluczowe jest dokładne mycie zębów i języka wieczorem oraz dbanie o nawodnienie organizmu. Jeśli jednak problem staje się przewlekły lub bardzo nasilony, warto skonsultować się ze specjalistą – stomatologiem lub gastrologiem – ponieważ może on być sygnałem ukrytych stanów zapalnych lub chorób układu pokarmowego.
Źródła:
https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/helicobacter-pylori
https://www.listerine.com/fresh-breath/morning-breath-causes-treatment
https://www.healthline.com/health/morning-breath
https://www.colgate.com/en-gb/oral-health/bad-breath/morning-breath-prevention-treatment-tips
https://www.webmd.com/oral-health/ss/slideshow-foods-stain-teeth
https://www.doz.pl/czytelnia/a13132-Kamienie_migdalkowe__przyczyny_i_leczenie
https://www.domel.com.pl/helicobacter-pylori-jako-przyczyna-brzydkiego-zapachu-z-ust/