Neutralność Szwajcarii uchodzi dziś za jedną z najbardziej rozpoznawalnych cech tego państwa — niemal tak oczywistą, że rzadko zastanawiamy się, skąd właściwie się wzięła. Wbrew pozorom nie jest ona jednak efektem jednorazowej decyzji, lecz wynikiem długiego i często burzliwego procesu historycznego. Jak więc doszło do tego, że niewielki kraj w samym sercu kontynentu stał się symbolem neutralności? Odpowiedź kryje się w historii sięgającej średniowiecza.
Powstanie Szwajcarii
W średniowieczu Szwajcaria jako państwo jeszcze nie istniała. Na jej obecnym obszarze mieściły się okręgi administracyjne zwane kantonami. W 1353 kilka z nich połączyło się, tworząc tzw. Starą Konfederację Szwajcarską. Konfederacja nie prowadziła otwartych konfliktów z innymi państwami, za to jej żołnierze zostawali płatnymi najemnikami. Szwajcarzy byli w tym tak dobrzy, że najemnictwo stało się jedną z gałęzi gospodarki tego regionu.
Zwycięska passa szwajcarskich najemników skończyła się w 1515 roku po sromotnie przegranej bitwie pod Marignano, gdzie zginęła niemal połowa armii szwajcarskiej a jej resztki dokonały prawdopodobnie pierwszego od czasów antycznych taktycznego odwrotu. Mit niepokonanych szwajcarskich najemników upadł. W polityce Konfederacji nastąpił wtedy gwałtowny zwrot. Chociaż żołnierze kantonów wciąż oferowali swoje usługi najemnicze, Konfederacja postanowiła nie angażować się w międzynarodowe konflikty.
Pokój westfalski i początek neutralności Szwajcarii
Oczywiście samo przyjęcie neutralności nie powoduje automatycznie, że inne kraje zaczną ją respektować, dlatego konieczne było jej międzynarodowe uznanie i zagwarantowanie w formie formalnych porozumień. W praktyce oznaczało to długotrwały proces dyplomatyczny, w którym Konfederacja Szwajcarska stopniowo budowała swoją wiarygodność jako państwo niezaangażowane w konflikty zbrojne. Podpisywane traktaty miały na celu nie tylko potwierdzenie jej neutralnego statusu, ale również zabezpieczenie jej terytorium przed przemarszami obcych wojsk i wykorzystywaniem go jako zaplecza militarnego.
Szczególne znaczenie miał Pokój westfalski z 1648 roku, który kończył wyniszczającą wojnę trzydziestoletnią i jednocześnie przyniósł istotne zmiany w układzie sił w Europie. W jego ramach uznano niezależność Konfederacji od Świętego Cesarstwa Rzymskiego oraz pośrednio potwierdzono jej odrębność i neutralny charakter. Choć nie była to jeszcze pełna, prawnie skodyfikowana neutralność w dzisiejszym rozumieniu, stanowiła ważny krok w kierunku międzynarodowego uznania szczególnej pozycji Szwajcarii na mapie Europy.
Republika Helwecka
Szwajcaria cieszyła się swoją neutralnością aż do 1798 roku. Właśnie wtedy najechała ją Francja i uczyniła tzw. Republiką Helwecką. Było to próba zrobienia ze Szwajcarii państwa podległego Francji. Gdy szwajcarzy rozpoczeli z Francją wojnę partyzancką, Napoleon zdecydował o podziale Republiki na 19 podporządkowanych Francji kantonów. Po zakończeniu Wojen napoleońskich nastąpił tzw. Kongres Wiedeński, na którym 16 państw europejskich wypracowało nowe zasady ładu kontynentalnego. Jedną z nich był ogłoszony 20 listopada 1815 r. akt wieczystej neutralności Szwajcarii (zabroniono jej też wystawiania najemników, dopuszczając jedynie służbę w Gwardii Papieskiej).
Gdy wybuchła I wojna światowa, Szwjcaria uniknęła wciągnięcia w konflikt, nie ze względu na obowiązujące traktaty, a brak strategicznej przydatności. Dla Szwajcarii pozycja ta była niezwykle intratna, gdyż kraj był jednym z największych producentów substancji chemicznych, używanych do produkcji materiałów wybuchowych.
Liga Narodów uznaje neutralność Szwajcarii
Powstała po wojnie międzynarodowa organizacja zwana Ligą Narodów (prekursor dzisiejszego ONZ) 13 lutego 1920 roku uznała neutralność Szwajcarii. Kraj ten został także wybrany na siedzibę Ligii. To jeszcze bardziej utrwaliło pozycję Szwajcarii jako kraju neutralnego. W krótkim czasie, dzięki wprowadzeniu rozbudowanego systemu bankowego, Szwajcaria stała się jednym z największych ośrodków finansowych Europy.
W trakcie II wojny światowej Szwajcaria stała się międzynarodowym skarbcem. Swoje bogactwa powierzali jej wszyscy — od milionerów, aż po zbrodniarzy wojennych. Po wojnie w Europie nastała zimna wojna, jednak Szwajcaria dzięki zgromadzonemu bogactwu i stabilności systemu finansowego wciąż była bezpieczną oazą. I tak w zasadzie pozostało do dziś.
Transport ciężarowy do i ze Szwajcarii.
https://www.eu-transport.pl/nasze-kierunki/transport-szwajcaria/